زیارت آل یاسین

زیارت آل یاسین در کتاب‌های حدیثی مهم و دعایی نقل شده و به تصریح برخی علما، از بهترین زیارت‌های امام زمان (عجل‌الله فرجه) است و می‌توان در همه اوقات آن را قرائت کرد. زیارت با 23 سلام آغاز می شود. سلام اول به آل یاسین و سلام‌های بعدی خطاب به حضرت حجت است، با القاب و عناوین خاص آن حضرت. پس از آن به اصول اعتقادی صحیح اقرار می‌کنیم و امام زمان (عجل‌الله فرجه) را بر آن‌ها گواه می‌گیریم؛ درانتها عهد و وفاداری خود را با اولیای دین تجدید می‌کنیم و زیارت به پایان می‌رسد.

توضیحات بیشتر

توضیحات بیشتر

زمان مطالعه: 6 دقیقه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

به نام خداى بخشنده مهربان

سَلامٌ عَلى آلِ یسَّ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا داعِىَ اللَّهِ وَ رَبّانِىَّ آیاتِهِ

سلام بر آل یاسین سلام بر تو اى دعوت کننده به خدا و عارف به آیاتش

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا بابَ اللَّهِ و َدَیّانَ دینِهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا خَلیفَهَ اللَّهِ وَ ناصِرَ حَقِّهِ

سلام بر تو اى واسطه خدا و سرپرست دین او، سلام بر تو اى خلیفه خدا و یاور حق او

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا حُجَّهَ اللَّهِ وَ دَلیلَ اِرادَتِهِ

سلام بر تو اى حجت خدا و راهنماى اراده‌اش،

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا تالِىَ کِتابِ اللَّهِ وَتَرْجُمانَهُ

سلام بر تو اى تلاوت کننده کتاب خدا و تفسیر کننده آیات او

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ فى آناءِ لَیْلِکَ وَاَطْرافِ نَهارِکَ

سلام بر تو در تمام آنات و دقایق شب و سرتاسر روز

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا بَقِیَّهَ اللَّهِ فى اَرْضِهِ

سلام بر تو اى بجاى مانده از طرف خدا در روى زمین

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا میثاقَ اللَّهِ الَّذى اَخَذَهُ وَ وَکَّدَهُ

سلام بر تو اى پیمان محکم خدا که از مردم گرفت و سخت محکمش کرد

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا وَعْدَ اللَّهِ الَّذى ضَمِنَهُ

سلام بر تو اى وعده خدا که تضمینش کرده

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصوُبُ وَالْعِلْمُ الْمَصْبُوبُ وَالْغَوْثُ وَالرَّحْمَهُ الْواسِعَهُ وَعْداً غَیْرَ مَکْذوُبٍ

سلام بر تو اى پرچم برافراشته و دانش ریزان و فریادرس خلق و رحمت وسیع حق و آن وعده‌اى که دروغ نشود.

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تَقوُمُ

سلام بر تو هنگامى که به پا مى‌ایستى

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تَقْعُدُ

سلام بر تو هنگامى که مى‌نشینى

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تَقْرَءُ و َتُبَیِّنُ

سلام بر تو هنگامى که (فرامین حق را) مى‌خوانى و تفسیر مى‌کنى

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تُصَلّى وَتَقْنُتُ

سلام بر تو هنگامى که نماز مى‌خوانى و قنوت می‌گیری

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تَرْکَعُ وَ تَسْجُدُ

سلام بر تو هنگامى که رکوع و سجده بجاى آورى

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تُهَلِّلُ وَ تُکَبِّرُ

سلام بر تو هنگامى که “لا اله الا اللّه” و “اللّه اکبر” گویى

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تَحْمَدُ و َتَسْتَغْفِرُ

سلام بر تو هنگامى که خدا را ستایش کنى و از او آمرزش خواهى

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ حینَ تُصْبِحُ وَ تُمْسى

سلام بر تو هنگامى که بامداد کنى و شام کنى،

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ فِى اللَّیْلِ اِذا یَغْشى وَالنَّهارِ اِذا تَجَلّى

سلام بر تو در شب هنگامى که تاریکیش فرا گیرد و در روز هنگامى که پرده برگیرد

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا الاِْمامُ الْمَاْموُنُ

سلام بر تو اى امام امین

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ اَیُّهَا الْمُقَدَّمُ الْمَاْموُلُ

سلام بر تو اى مقدم (بر همه خلق و) مورد آرزو(ى آنان)

اَلسَّلامُ عَلَیْکَ بِجَوامِعِ السَّلامِ

سلام بر تو به همه سلام‌ها

اُشْهِدُکَ یا مَوْلاىَ اَ نّى اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لاشَریکَ لَهُ

گواه گیرم تو را اى مولا و سرور من که من گواهى دهم به این که معبودى نیست جز خداى یگانه که شریک ندارد

وَاَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسوُلُهُ لا حَبیبَ اِلاّ هُوَ وَاَهْلُهُ

و نیز (گواهى دهم که) محمد بنده و رسول او است و محبوبى نیست جز او و خاندانش

وَ اُشْهِدُکَ یا مَوْلاىَ اَنَّ عَلِیّاً اَمیرالْمُؤْمِنینَ حُجَّتُهُ وَالْحَسَنَ حُجَّتُهُ

و گواه گیرم تو را اى مولاى من که على امیر مؤمنان حجت خدا است و حسن حجت او است

وَالْحُسَیْنَ حُجَّتُهُ وَعَلِىَّ بْنَ الْحُسَیْنِ حُجَّتُهُ وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِی حُجَّتُهُ

و حسین حجت او است و على بن الحسین حجت او است و محمد بن على حجت او است

وَجَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍّ حُجَّتُهُ وَموُسَى بْنَ جَعْفَرٍ حُجَّتُهُ وَعَلِىَّ بْنَ موُسى حُجَّتُهُ

و جعفر بن محمد حجت او است و موسى بن جعفر حجت او است و على بن موسى حجت او است

وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِی حُجَّتُهُ وَعَلِىَّ بْنَ مُحَمَّدٍ حُجَّتُهُ وَالْحَسَنَ بْنَ عَلِی حُجَّتُهُ

و محمد بن على حجت او است و على بن محمد حجت او است و حسن بن على حجت او است

وَ اَشْهَدُ اَ نَّکَ حُجَّهُ اللَّهِ اَنْتُمُ الاَْوَّلُ وَالاْ خِرُ وَاَنَّ رَجْعَتَکُمْ حَقُّ

و گواهى دهم که تو حجت خدایى ، شمایید اول و آخر و مسلماً رجعت شما حق است

لا رَیْبَ فیها یَوْمَ لا یَنْفَعُ نَفْساً ایمانُها لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ

که شکى در آن نیست، روزى که سود ندهد کسى را ایمانش که پیش از آن ایمان نیاورده یا در (مدت)

اَوْ کَسَبَتْ فى ایمانِها خَیْراً وَاَنَّ الْمَوْتَ حَقُّ وَاَنَّ ناکِراً وَنَکیراً حَقُّ

ایمان خویش کار خیرى انجام نداده و همانا مرگ حق است و ناکر و نکیر (دو فرشته سؤ ال قبر) حق است

وَاَشْهَدُ اَنَّ النَّشْرَ حَقُّ وَالْبَعْثَ حَقُّ وَاَنَّ الصِّراطَ حَقُّ وَالْمِرْصادَ حَقُّ

و گواهى دهم که زنده شدن پس از مرگ حق است و برانگیخته شده حق است و صراط حق است و مرصاد (کمینگاه) حق است

وَالْمیزانَ حَقُّ وَالْحَشْرَ حَقُّ وَالْحِسابَ حَقُّ وَالْجَنَّهَ وَالنّارَ حَقُّ

و میزان حق است و حشر (در قیامت) حق است و حساب حق است و بهشت و دوزخ حق است

وَالْوَعْدَ وَالْوَعیدَ بِهِما حَقُّ یا مَوْلاىَ شَقِىَ مَنْ خالَفَکُمْ وَ سَعِدَ مَنْ اَطاعَکُمْ

و وعده و تهدید درباره آن دو حق است اى مولاى من بدبخت است کسى که مخالفت شما را کرد و سعادتمند است کسى که از شما پیروی کرد

فَاشْهَدْ عَلى ما اَشْهَدْتُکَ عَلَیْهِ وَاَ نَا وَلِىُّ لَکَ بَرىٌ مِنْ عَدُوِّکَ

پس گواهى ده بر آنچه تو را بر آن گواه گرفتم و من دوست تواءم و بیزارم از دشمنت

فَالْحَقُّ ما رَضیتُموُهُ وَالْباطِلُ ما اَسْخَطْتُموُهُ وَالْمَعْروُفُ ما اَمَرْتُمْ بِهِ

حق آنست که شما پسند کردید و باطل همانست که شما بدان خشم کردید و کار نیک همان بود که شما بدان دستور دادید

وَالْمُنْکَرُ ما نَهَیْتُمْ عَنْهُ فَنَفْسى مُؤْمِنَهٌ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ

و منکر (و کار زشت) همان بود که شما از آن جلوگیرى و نهى کردید، من ایمان دارم به خداى یگانه‌اى که شریک ندارد

وَ بِرَسوُلِهِ وَ بِاَمیرالْمُؤْمِنینَ وَبِکُمْ یا مَوْلاىَ اَوَّلِکُمْ وَ آخِرِکُمْ

و به رسول او و به امیر مؤمنان و به شما اى مولاى من از اول تا آخرتان

وَ نُصْرَتى مُعَدَّهٌ لَکُمْ وَمَوَدَّتى خالِصَهٌ لَکُمْ آمینَ آمینَ.

و یاریم براى شما آماده است و دوستیم خالص و پاک براى شما است آمین آمین

زمان مطالعه: 3 دقیقه

سند زیارت آل‌یس

برای سند زیارت آل‌یس دو گزارش متفاوت نقل شده؛ گزارش محمد بن عثمان عمری، سفیر دوم امام زمان (عجل‌الله فرجه) کهن‌ترین گزارش این زیارت است.

ابن مشهدی این زیارت را در المزار الکبیر قبل از دعای ندبه نقل کرده است. سید بن طاووس نیز آن را در مصباح الزائر آورده.
گزارش دیگر مربوط به ابوجعفر حمیری می‌باشد، که علمای علم رجال و حدیث، از ایشان به وثاقت و بزرگی یاد کرده‌اند. ایشان کتاب‌هایی تألیف کرده که به ظاهر هیچ یک در دسترس نیست و چون در اواخر دوران غیبت صغری می‌زیسته، مکاتباتی با امام زمان (عجل‌الله فرجه) داشته است. ایشان با سفیر سوم امام عصر عليه السلام ، جناب حسين بن روح، ارتباط داشتند و مكاتبات و توقيعات فراوانى براى ایشان صادر شده است؛ ولى در باره درخواست ایشان از جناب حسين بن روح براى ديدار با امام، گزارشى در دست نيست.

این زیارت در کتاب احتجاج طبرسی به صورت مُرسَل نقل شده است. علامه مجلسی نیز در کتاب بحار الانوار آن را نقل کرده است. شیخ عباس قمی در کتاب مفاتیح الجنان نخستین زیارتی را که برای امام زمان (عجل‌الله فرجه) نقل کرده، همین زیارت است.

منابع زیارت آل‌یس در کتب ادعیه

  • مفاتیح الجنان
  • مصباح الزائر
  • بحار الانوار
  • الاحتجاج طبرسی
  • المزار الکبیر
  • صحیفه‌ی مهدیه

 

نکات قابل توجه در زیارت آل‌یس

  • آل یاسین اشاره به چه گروهی دارد؟

حضرت امام صادق علیه السلام، در تفسیر آیه شریفه (سلام علی آل‌یس)، به نقل از امیر المومنین فرموده‌اند: (یس محمد و نحن آل یس)؛ یعنی یس محمد صلی الله است و ما خاندان و دودمان یس هستیم. پس آل‌یس اشاره به دودمان و اهل بیت پیامبر دارد.

همچنین قابل ذکر است که آل محمد متمایز از خاندان سایر انبیا می‌باشد، امام رضا (علیه‌السلام) در مناظره با علمای عامه استدلال کردند که خداوند در قرآن بر آلِ هیچ پیامبری (مانند آل نوح یا آل ابراهیم) به طور خاص سلام نفرستاده، اما بر «آل یاسین» (خاندان پیامبر اسلام) سلام فرستاده است که این نشان‌دهنده‌ی فضیلت استثنایی آن‌هاست.

  • جایگاه معرفتی و مفهوم توجه

در ابتدای زیارت آل‌یس از امام زمان (عجل‌الله فرجه) نقل شده که: “هرگاه خواستید به واسطه ما به سوی خدا و به سوی ما توجه کنید، پس بگویید: سلام علی آل‌یس …”

کلمه‌ی «توجه» کانونی‌ترین مفهوم در این زیارت است، و منظور توجه به حجت خدا می‌باشد، زیرا که حجت خدا در راه شناخت خدا هم طریقیت و هم موضوعیت دارد. این نگاه، عین توحید خالص دانسته شده است.

طریقیت یا سببیت به این معناست که اهل‌بیت علیهم‌السلام راه و واسطه‌ی رسیدن به خداوند هستند، در روایتی از امام صادق (علیه‌السلام) وارد شده که: بِنَا عُبِدَ اَللَّهُ وَ بِنَا عُرِفَ اَللَّهُ وَ بِنَا وُحِّدَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى[1]

موضوعیت به این معناست که خودِ وجود مقدس اهل‌بیت علیهم‌السلام مقصود و غایت توجه زائر هستند.

همچنین ذیل این مفهوم باید دانست که یکی از موثرترین راه‌ها برای مبارزه با شیطان همین توجه به حجت خداست، زیرا کار اصلی شیطان، سلب توجه انسان از خدا و حجت خداست. برترین راه مبارزه با شیطان، معطوف کردن کانون تمام فعالیت‌های زندگی به سمت رضایت امام زمان (عجل‌الله فرجه) و توجه به ایشان است.

  • در این زیارت چندین بار به امام زمان (عجل‌الله فرجه) سلام داده شده آن هم با اوصافی متمایز، که روشن‌گر فضایل و مناقب آن امامِ نهان از دیده‌هاست، یا به حالت عبادی‌اش از رکوع و سجود و تهلیل و تکبیر اشاره می‌کند. تا به مقام عبودیّتشان در پیشگاه آفریدگار تصریح شود.
  • در زیارت آل‌یس اصول اعتقادات شیعه امامیّه از شهادت به توحید و نبوت و امامت امیر مؤمنان علی علیه السلام و یازده فرزندش که همه معصوم و حجت خدا می‌باشند.
  • در این زیارت قاطعانه اعلام می‌شود گفتار امام زمان (عجل‌الله فرجه) میزان شناخت حق و باطل است ( فَالْحَقُّ مَا رَضِيتُمُوهُ، وَالْباطِلُ مَا سَخِطْتُمُوهُ، وَالْمَعْرُوفُ مَا أَمَرْتُمْ بِهِ، وَالْمُنْكَرُ مَا نَهَيْتُمْ عَنْهُ )

و حق همان است که آن حجت‌های منصوص و تعیین شده الهی از آن خشنودند و باطل آن است که از آن ناراضی می‌باشند؛ زیرا امرشان به معروف است و نهی اشان از منکر.

  • از اوصاف دیگری که در این زیارت برای آن حضرت ذکرشده «تلاوت کننده کتاب خدا و مترجم آن» است. ( السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تَقْرَأُ وَتُبَيِّنُ )

این وصف اهمیت قرآن را در مذهب شیعه و نظر ائمه می رساند، و تذکری است برای شیعیان که آنان نیز باید در کنار محبّت و مودّت نسبت به عترت رسول اللّه صلی الله علیه و آله به تلاوت قرآن بپردازند و از معارف و مواعظ آن بهره‌مند شوند. همچنان که در حدیث ثقلین نیز به این مطلب اشاره شده.

 


[1] اصول كافى / ترجمه كمره اى; جلد۱، صفحه۴۱۹